برای بهبود ساختمان خاک و بهره برداری همه ساله از باغ ها باید خاک را تقویت نمود عدم تقویت خاک و افزایش حاصلخیزی آن سبب کاهش کمی و کیفی میوه گردیده و در نهایت نابودی درختچه را به همراه خواهد داشت. این مقاله به مقایسه روشهای سنتی تغذیه زمستانه با روش نوین چالکود میپردازد و با تمرکز بر چگونگی اجرای صحیح چالکود، به بررسی تأثیر آن بر بهبود ساختمان خاک و افزایش بهرهوری باغ میپردازد.
تعریف چالکود
چالکود روشی نوین در تغذیه درختان است که در آن کودهای آلی و شیمیایی در چالههایی حفر شده در اطراف درختان، جایگذاری میشوند.
تفاوت روش سنتی تغذیه زمستانه با روش نوین چالکود
در روش سنتی تغذیه زمستانه، پخش کود در سطح خاک، ریشههای درختان را سطحی میکند و در نتیجه مقاومت آنها را در برابر تنشهای محیطی مانند خشکی و سرما کاهش میدهد به علاوه اگر کود دامی نپوسیده استفاده شود، میتواند منجر به رشد علفهای هرز و شیوع بیماریها شود که به دلیل محدودیت در دسترسی ریشهها به مواد مغذی و احتمال آسیب به ریشهها از طریق سوزاندن، کارایی چندانی نداشت. در مقابل، روش نوین چالکود با هدف رفع این محدودیتها، بر اساس اصول علمی و با در نظر گرفتن نیازهای تغذیهای درختان، طراحی شده است. این روش با استفاده از کود دامی پوسیده و کودهای شیمیایی و با رعایت اصول دقیقتر در مکان و عمق چالهها، دسترسی بهتر ریشهها به مواد مغذی را تضمین میکند و از آسیب به ریشهها جلوگیری میکند.
مزایای استفاده از چالکود
- گرایش و رشد ریشه ها به سمت چالکود
- اسیدی کردن محیط چالکود و سهولت جذب مواد غذایی
- تهویه مطلوب و رشد بهتر ریشه ها
- کارایی و راندمان مطلوب مصرف کود نسبت به پخش سطحی کود
- کمتر بودن قدرت تثبیت کنندگی مواد آلی چالکود
- افزایش نفوذپذیری آب به داخل خاک
- بهبود جذب عناصر بوسیله ریشه ها
- جلوگیری از بی کربنات در اثر زیاد شدن در اکسید کربن
نحوه اجرای چالکود
در روش چالکود سعی می شود چاله هایی به عمق ۵۰ سانتی متر حفر شود البته عمق چاله ها با توجه به نوع درخت متفاوت است. یعنی هرچقدر درخت از نظر توسعه ی ریشه عمیق تر باشد چاله باید به عمق بیشتری حفر شود و هرچقدر ریشه سطحی تر باشد به تناسب ریشه چاله ایجاد می شود. چاله ای که ایجاد می شود باید در سایه انداز درخت باشد یعنی اگر فاصله سایه انداز تا تنه درخت را سه قسمت در نظر بگیریم، در دو سوم میانی چالکود حفر شود. این مکان، محل تمرکز ریشههای مویی جذبکننده آب و مواد مغذی است؛ بنابراین، قرار دادن کود در این ناحیه، بیشترین بازدهی را دارد. یکی از ملاحظات مهم در این روش ، تعداد چالههاست. تعداد چالهها در روش چالکود (۲ تا ۴ چاله) به شرایط باغ (نوع آبیاری و اقلیم) بستگی دارد. در آبیاری غرقابی، چهار چاله در چهار جهت سایه انداز درخت توصیه میشود، درحالی که در مناطق خشک و آبیاری جوی، دو چاله کافی است. خاک خارج شده از چالهها نباید به داخل آن برگردانده شود تا از تماس مستقیم کود با خاک جلوگیری شود.
آشنایی با ترکیبات موثر در چالکود:
توصیه میکند قبل از چالکود، آزمایش خاک انجام شود تا نیازهای غذایی گیاه به درستی مشخص شود. بر اساس نتایج آزمایش، از کودهای ماکرو نیتروژن، فسفر و پتاسیم به شکل مناسب و یا کود های کامل ویژه چالکود تولیدی شرکت فرتاک تجارت افرا با نام پرینوا ۵-۵-۵ NPK و۱۰-۱۰-۱۰ NPKهمراه با کودهای میکرو مانند سولفات روی، سولفات مس، سولفات منگنز و یا میکروسولفات استفاده شود.