کنههای تارتن با فرو بردن کلیسرهای خود به درون سلول برگ و خالی نمودن محتویات آنها و تخریب سبزینه رشد گیاه را دچار اختلال مینمایند. در سلولهای خسارت دیده در ابتدا نقاط ریز و زرد رنگی ظاهر میشود که با افزایش تغذیه، مجموع سلولهای آسیب دیده به صورت لکههای زرد رنگ بر روی سطح فوقانی و تحتانی برگ خسارت دیده ظاهر میشود که در نهایت برگهای خسارت دیده به رنگ، قهوهای درآمده و ریزش میکنند. خسارت کنه تارتن علاوه بر روی برگ، بر روی ساقه، گل و میوه گیاهان نیز مشاهده میشود. خسارت حاصل از این کنهها عمدتا همراه با تنیدن تار میباشد. که در مجموع مقدار تار تنیده شده با افزایش تغذیه و خسارت کنه ماده ارتباط مستقیم دارد. همچنین تارهای تنیده شده در تجمع گرد و غبار و نرسیدن نور کافی برای انجام عمل فتوسنتز در برگ، نقش موثری ایفا مینماید. در صورت تداوم آلودگی امکان ریزش برگها و خزان زودرس وجود دارد. ریزش شدید برگها باعث کوچک ماندن میوهها و حتما در بعضی موارد احتمال گلدهی پاییزه را به دنبال دارد که در مجموع باعث ضغیف شدن و سال آوری درخت در سال بعد میشود. این آفت سبب خشک شدن کامل برخی گیاهان نظیر انواع لوبیا، و سویا میشود. خسارت آن در روی گیاهان میزبان مختلف، متفاوت است به طوری که در روی رز به خاطر طغیان جمعیت، شدت تغذیه و تودههای متراکم تار در اطراف آنها، باز نشدن غنچههای انتهایی را به دنبال دارد. همچنین خسارت کنه بر روی گیاه رز در شرایط گلخانهای نسبت به کشت صحرایی آن بیشتر است که علت آن میتواند ناشی از حضور دشمنان طبیعی کنه آفت در شرایط صحرایی باشد. یکی از میزبانهای این آفت که موجب خسارت عمده روی آن میشود، خیار گلخانهای است. با تغذیه خود سبب کاهش مجموع محتویات کلروفیلی و کاهش نرخ خالص فتوسنتز در برگها میشود و این خسارت به سلولها و بافتها اغلب با بدشکلی برگها همراه میباشد. آلودگی به کنه تارتن همچنین کاهش ۱۴درصدی برگهای تولیدی توسط گیاه خیار را همراه دارد.
روشهای کنترل
کنترل زراعی
استفاده از پوشش سبز زیر درختان به عنوان گیاهان تله، با توجه به اینکه محل تجمع و فعالیت اصلی کنه دولکهای غالبا در روی گیاهان هرز زیر درختان میباشد لذا با مدیریت صحیح و موفقیت آمیز میتوان این جمعیت را در روی گیاهان فوق نگهداشت و با اجرای روشهای زیر از افزایش آن روی درختان جلوگیری کرد:
- بهداشت زراعی
- آبیاری مرتب مزرعه
کنترل بیولوژیک
این کنه دشمنان طبیعی متعددی در میان گروههای مختلف بندپایان دارد. در اکوسیستم زراعی و باغی کفشدوزک کنه خوارStrthorus gilvifrons M. ، سن شکارگر Orius minotum L.و کنه شکارگر Anystis baccarum از انبوهی بالایی برخوردار هستند و در اکوسیستمهای طبیعی نقش مهمی در کاهش جمعیت کنهها گیاهخوار و همینطور کنه تارتن دولکهای دارند. در حال حاضر در گلخانهها برای کنترل این کنه از کنههای شکارگر استفاده میگردد. در این رها سازی به ازای هر بوته آلوده، ۴ عدد کنه شکارگر مختلف نظیر Phytoseiulus persimilis و Amblyseius cucumeris و melis Hypoaspis استفاده میگردد. در اغلب موارد این رها سازی منجر به کنترل جمعیت کنههای گیاهی و استقرار دراز مدت شکارگر میشود. همچنین کنه شکارگر Zetzellia mali. یکی دیگر از شکارگرهای این کنه میباشد که از مراحل مختلف زیستی کنه تارتن دو لکهای تغذیه میکند. این شکارگر بیشتر از مراحل کم تحرکتر میزبان تغذیه کرده و در نتیجه تخم میزبان را ترجیح میدهند یکی دیگر از شکارگرهای این کنه تارتن دولکهای، کنهی شکارگر Typhlodromus kettanehi. میباشد که از مراحل مختلف زیستی کنه دولکهای تغذیه میکند. همچنین قارچ حشره خوار Entomophthora thaxteriana S. یکی از عوامل دیگر در کنترل بیولوژیک کنه تارتن میباشد.
کنترل شیمیایی
کنترل کنههای تارتن با توجه به روند افزایش مقاومت در کنهها و کاهش تعداد کنهکشهای ثبت شده، روز به روز مشکلتر میشود با وجود تمامی این مشکلات برخی ترکیبات هنوز به خوبی کنهها را کنترل میکنند. در صورت بالا بودن تراکم جمعیت میتوان از سمومی نظیر آبامکتین ۱.۸%EC استفاده کرد. به لحاظ اینکه حبوبات از جمله لوبیا و انواع آن از گیاهان میزبان اصلی این کنه هستند، در هر صورت جمعیت آفت، بویژه در فصل تابستان روی این گیاهان بالاتر از آستانه زیان اقتصادی میباشد، به ناچار باید از ترکیبات کنهکش بهرهگیری شود. در صورت بالا بودن جمعیت روی سبزی و صیفیها از کنهکش پروپارژیت به نسبت ۱.۵ در هزار استفاده میکنیم. همچنین کنه کشاسپیرودیکلوفن، اسپیرومسیفن و بیفنازیت از کنهکشهایی توصیه شده برای محصولات گلخانهای علیه کنه تارتن دولکهای میباشند.
مدیریت تلفیقی
بهتر است در محیطهای کوچک نظیر باغچه منازل حتی المقدور شاخ و برگ درختان بدون آلودگی به وسیلهی آبپاشی شستشو گردد. همانطور که گفته شد این روش، شرایط را برای آفت بسیار نامساعد میکند و در بعضی از موارد جمعیت آفت به گونهای کاهش پیدا میکند که نیازی به عملیات مضاعف نمیباشد در صورتی که بعد از اجرای این عملیات، جمعیت آفت قابل توجه بود میتوان از سموم شیمیایی نیز بهرهگیری نمود و سمپاشی باید زمانی انجام شود که تاثیری روی کنههای شکارگر نداشته و یا حداقل آسیب را داشته باشد. برای تامین این هدف سموم انتخابی و نصف دز توصیه میشود. که حداقل تاثیر را روی آنها ایجاد نماید. هم اکنون تعداد زیادی از آفات تحت برنامه های مدیریت تلفیقی قرار دارند و کنه تارتن دو لکهای نیز یکی از آنهاست. رمز موفقیت در برنامههای مدریت تلفیقی، ردیابی دقیق تغییرات جمعیت و کاربرد روشهای کنترل در صورت لزوم است بنابراین مبارزه با کنههای تارتن زمانی ضرورت مییابد که جمعیت آفت از حد آستانه زیان اقتصادی گذشته باشد. در برنامههای کنترل تلفیقی، استفاده از آفتکشها به حداقل میرسد و استفاده از کنترل بیولوژیک و دیگر روشهای صحیح محیطی توصیه میشود. البته باید توجه شود در صورت استفاده ازکنترل شیمیایی، این روش با سایر روشها (مانند کنترل بیولوژیک) توام شود. کنترل شیمیایی T.urticae را میتوان با کنترل بیولوژک با استفاده از مواد شیمیایی انتخابی تلفیق کرد، که برای دشمنان طبیعی کمتر مضر بوده یا به هیچ وجه روی آنها تاثیر سوء نداشته باشد و یا از آفتکشها فقط روی بخشهایی از گیاهان استفاده شود. در برنامههای کنترل تلفیقی میتوان از شکارگرهای مقاوم به آفتکشها نیز استفاده کرد و در این ارتباط چند استرین از P.persimilis وGalendromus occidentalis ، مقاوم به سموم به وجود آمدهاند، که در کنترل T.urticae در گلخانهها استفاده میشود. برخی ارقام گیاهی بصورت طبیعی در برابر کنههای تارتن حساسیت کمتری نشان میدهند و مقاومت گیاه به عنوان یکی از اجزای کنترل تلفیقی کنههای تارتن، میتوان استفاده شود.