روشهای سنتی کنترل آفات با سموم شیمیایی، عوارض جانبی زیستمحیطی و سلامتی داشته و موجب مقاومت آفات میشود. به همین دلیل، روشهای پایدارتر مانند کنترل بیولوژیکی (با استفاده از دشمنان طبیعی آفات) و فیزیکی (مانند تلهها و روشهای مکانیکی) مورد توجه قرار گرفتهاند. ترکیب این دو روش در مدیریت تلفیقی آفات (IPM)، به کاهش استفاده از سموم، افزایش بهرهوری، و حفاظت از محیط زیست کمک میکند.
زنبورهای پارازیتوئید
این زنبورها دشمنان طبیعی آفات هستند که با انگلی کردن آنها، جمعیت آفات را کنترل میکنند. دو گونهی مهم از این زنبورها عبارتند از:
زنبور Trichogramma: این زنبور اندوپارازیتوئید است، به این معنی که تخم خود را درون تخمهای میزبان (آفات) قرار میدهد. لارو زنبور در داخل تخم آفت رشد کرده و از محتویات آن تغذیه میکند. رهاسازی این زنبور به طور معمول در سه مرحله و همزمان با مشاهدهی تخمهای آفت و یا در زمان گلدهی گیاه انجام میشود. در کنترل بیش از ۱۷ گونه از آفات پروانهای مؤثر است و بهصورت کارتهای حاوی تخم این زنبور (تریکوکارت) در مزرعه رهاسازی میشود. زمان دقیق رهاسازی با توجه به چرخه زندگی آفت و شرایط محیطی باید تعیین گردد.
زنبور Bracon: این زنبور اگزوپارازیتوئید است. لاروهای زنبور پس از تفریخ تخم بر روی میزبان خود (اغلب لاروهای بزرگ) مستقر میشوند و از همولنف آن تغذیه میکنند. برخی گونههای این زنبور در کنار تغذیه، باکتریهایی ترشح میکنند که باعث فلج شدن و مرگ میزبان میشوند. رهاسازی این زنبورها معمولا در مراحل لاروی آفت انجام میشود. گونه های مختلف براکون میزبانهای متفاوتی دارند.
تلههای نوری و فرمونی
این تلهها از روشهای فیزیکی کنترل آفات هستند:
تلههای نوری: از نور برای جذب هم حشرات نر و هم حشرات ماده استفاده میکنند و به عنوان ابزاری برای پایش و یا کاهش جمعیت آفات مورد استفاده قرار میگیرند
تلههای فرمونی: از فرمونهای جنسی برای جذب حشرات نر استفاده میکنند. این تلهها در پایش جمعیت آفات و همچنین کاهش جمعیت آنها، بهخصوص در تراکمهای پایین، مؤثر هستند. نوع فرمون مورد استفاده در این تلهها باید با گونهی آفت مورد نظر تطابق داشته باشد
باسیلوس تورنجینسیس (Bacillus thuringiensis)
یک باکتری خاکزی است که کریستالهای پروتئینی تولید میکند. این کریستالها برای برخی از حشرات، بهویژه لارو پروانهها و سوسکها، سمی هستند و با مختل کردن سیستم گوارش آفت باعث مرگ آن میشود. فرمولاسیونهای مختلفی از BT برای کاربرد در کشاورزی وجود دارد و با توجه به گونهی آفت، نوع فرمولاسیون باید انتخاب شود. استفادهی مؤثر از این روشها نیازمند شناخت دقیق چرخه زندگی آفت، تراکم جمعیت آن، و شرایط محیطی است. بهعلاوه، تلفیق این روشها در یک برنامهی مدیریت تلفیقی آفات (IPM) میتواند به دستیابی به بهترین نتایج در کنترل آفات و کاهش وابستگی به سموم شیمیایی کمک کند.