عنصر مولیبدن یکی از عناصر کم مصرف مورد نیاز گیاهان و البته میکروارگانیسم های همزیست تثبیت کننده نیتروژن می باشد. مولیبدن در بیش از ۶۰ آنزیم در پروکاریوت ها وجود دارد. در گیاهان، آنزیم های نیترات ردوکتاز، سولفیت ردوکتاز و زآنتین دهیدروژناز از مهم ترین آنزیم های حاوی مولیبدن هستند. آنزیم نیتروژناز که در تثبیت نیتروژن توسط باکتری های ریبزوبیوم همزیست با گیاهان دخالت دارد، نیز یکی دیگر از آنزیم های مهم حاوی مولیبدن می باشد.
در گزارش های متعددی کمبود مولیبدن در گونه های گیاهان باغی و زراعی گزارش شده است. کمبود مولیبدن در گیاهان موجب کاهش اختلال در فعالیت آنزیم نیترات ردوکتاز و کاهش سرعت مراحل اولیه اسیمیلاسیون نیتروژن و متوقف شدن تثبیت نیتروژن مولکولی توسط ریزوبیوم ها (ویژه حبوبات)، کاهش رشد و نمو و تغییر شکل در اندام های گیاهی، تأخیر در گلدهی، اختلال در باز شدن گل و نمو بافت های زایشی می شود (مجنون حسینی، ۱۳۹۴؛ مارتین و همکاران، ۱۹۹۵).
محلول پاشی برگی یکی از روش های کاربرد مولیبدن در گیاهان می باشد. طهماسبی و همکاران (۱۳۹۹) گزارش کردند کمبود مولیبدن در محصولات زراعی را می توان با محلول پاشی برگی حاوی ۰.۱ تا ۰.۳ درصد مولیبدن بر طرف نمود.
عبدالصمد و همکاران (۲۰۰۵) با مطالعه درباره تاثیر کاربرد مولیبدن بر گیاه گندم در شرایط تنش خشکی گزارش کردند در این شرایط، فعالیت دو آنزیم نیترات رداکتاز و نیتروژناز کاهش می یابد. در چنین شرایطی، کاربرد مولیبدن با اثر مثبت و معنی دار بر فعالیت نیترات ردکتاز و نیتروژناز می تواند سبب افزایش متابولیسم نیتروژن و متعاقب آن افزایش محتوای پروتئین، افزایش درصد پتاسیم و منیزیم در گیاه، افزایش رشد عمومی و افزایش عملکرد در شرایط تنش خشکی شود. پیش از این چاترجی و نایوتیال (۲۰۰۱) گزارش کرده بودند شرایط نامساعد محیطی از جمله شوری خاک، تنش کم آبی، آلودگی عناصر سنگین می تواند اسیمیلاسیون نیتروژن را در گیاهان به شدت تحت تاثیر قرار دهند که این امر ناشی از تاثیر تنش ها بر فعالیت دو آنزیم نیترات ردکتاز و نیتروژناز می باشد. مصرف مولیبدن می تواند از طریق افزایش فعالیت این آنزیم ها، خسارت ناشی از تنش ها را کاهش دهد (پولوک و همکاران، ۲۰۰۲).
کاربرد مولیبدن می تواند در برخی گیاهان سبب افزایش مقاومت به پاتوژن ها شود. آبِر و همکاران (۲۰۱۴) گزارش کردند افزودن ۴ پی پی ام مولیبدن به خاک در شرایط مزرعه موجب کاهش بروز بیماری لکه شکلاتی در برگ های باقلا می شود. همچنین کرایم و آمن (۱۹۸۹) نیز اثر کاربرد مولیبدن بر کاهش خسارت نماتد مولد گال ریشه (Meloidogyne jovanica) را در گیاه باقلا گزارش کردند.
این مقاله بخشی از مقاله ” تاثیر محلول پاشی ترکیبی نیتروژن، بور، روی و مولیبدن در تشکیل و نگهداری جوانه گل وافزایش عملکرد گیاهان زراعی و باغی” منتشر شده در شماره ۱۳۴ مجله دنیای کشاورزی، مرداد ۱۴۰۳ می باشد؛ برای مطالعه بیشتر می توانید فایل این مقاله را از قسمت زیر دانلود کنید.