گندم به عنوان یک کالای استراتژیک در جهان مطرح می شود و به عنوان ضروری ترین و مهم ترین محصول کشاورزی، ارزش ویژه ای دارد. گندم در ۳۱ استان و ۴۰۰ شهر و شهرستان کشت می شود.
گندم در طی مراحل رشد خود با عوامل زیان آور زیادی از آفات و بیماری ها روبه رو می شود. مهم ترین آفت کلیدی گندم در ایران سن گندم (Eurygaster integriceps) می باشد. که علاوه بر گندم به جو، چاودار و ذرت خسارت وارد می کند.
تشخیص نر و ماده از هم در زمان کنترل و هم در استفاده از سموم بسیار حائز اهمیت است. بعد از مرحله نمونه برداری شناسایی انجام می شود تا براساس آن میزان خسارت تخمین شود و در صورت لزوم برنامه سم پاشی انجام پذیرد.
برای نمونهبرداری از گیاهان در ارتفاعات، باید ارتفاعات شاخص و مناطق زمستانگذران مهم را انتخاب کرد. از کندن بوتهها خودداری و پس از بازدید، شرایط به حالت اولیه برگردانده شود. بوتههای متوسط (قطر حداقل ۳۰ سانتیمتر) انتخاب میشوند. در ارتفاعات بالا، نمونهبرداری در چهار ارتفاع با فاصله ۱۰۰ متر انجام میشود. در هر ارتفاع، ۱۰ بوته بررسی میشوند. این روش برای بدست آوردن دادههای دقیقتر آماری (وزن و نسبت جنسی) طراحی شده است.
تشخیص حشرات کامل نر و ماده: قسمت پشتی شکم در حشرات نر بصورت ذوزنقه ساده است درحالی که در حشرات ماده به ۶ قسمت بزرگ و ۲ قسمت کوچک تقسیم می شود.
حشرات ماده تخم ها را به صورت دو ردیف ۱۴ تایی (دو تا هفت تایی) پشت برگ های پایینی قرار می دهند. مرحله ای که تخم ها بخواهند کمتر از ۲۴ ساعت تفریخ بشوند حالت لنگری می گیرند به این معنی که نقاط قرمز رنگی شبیه لنگر کشتی روی تخم ها تشکیل می شود که رفته رفته سیاه رنگ می شوند.
این آفت دارای پنج سن پورگی است که بیشترین خسارت مربوط به پوره ی سن چهار و پنج است و بهترین زمان مبارزه در سن دو و سه بخصوص سن دو است.
خسارت تغذیه سن مادر از گندم به نسبت سن پوره ها کمتر است.
به طور کلی، علائم خسارت سن گندم به این صورت است که همه ی قسمت های هوایی گیاه از جمله برگ ها، ساقه ها و خوشه ها مورد حمله قرار می گیرند. در حمله های شدید، برگ ها و ساقه ها از بین رفته و بوته شکل چمنی پیدا کرده و قدرت رشدی خود را از دست می دهد.
چنانچه خوشه در مرحله جوانه مورد حمله قرار گیرد، باعث خشکی و اصطلاحا خوشه سفیدی می شود. در این حالت دانه ها پوک می گردند.
نشانه های شاخص تغذیه سِن از دانه وجود هاله رنگ پریده (سفید رنگ) دایره شکل در اطراف محل تغذیه و وجود نقطه سیاه رنگ در وسط هاله رنگ پریده می باشد.
سِن گندم در گرمای تابستان، به مناطق خنک تر کوهستان پناه می برند.
افزایش جمعیت سِن گندم در مراتع، بهویژه در دیمزارهای کشور، به دلیل کشت گندم در مراتع تخریب شده، افزایش وزن و تخمریزی، و تغییر از مهاجرت به ساکننشینی مرتبط است. در سالهای کمباران، کنترل شیمیایی سن گندم به دلیل کمبود آب، عدم تجهیزات مناسب و توجیه اقتصادی صورت نمیگیرد و باعث انتقال جمعیت قابل توجه آن به سالهای دیگر میشود. کشت جایگزین گندم در مراتع تخریبشده، و اختصاص اراضی کمبازده به کشت گیاهان مناسب دیگر، در کاهش جمعیت سن گندم موثر است. روشهایی مثل کشت جو به جای گندم، کشت زودرس گندم و استفاده از ارقام زودرس گندم، در کاهش جمعیت مؤثر نیستند زیرا سن گندم با ارقام جو که زودتر میرسند، سازگار میشود.